خیابانهای مرکز فیلادلفیا از خریداران آخر سال پر شده بود. خودروها در ترافیک مانده بودند و پلیس باید جمعیت را مدیریت میکرد. نام «بلک فرایدی» یا «جمعه سیاه» در همین فضا با خرید بعد از شکرگزاری گره خورد. چند دهه بعد، همان نام روی ویترینهای اینترنتی ظاهر شد. حالا اگر قصد خرید لپتاپ دارید، این روز میتواند فرصت خوبی برای مقایسه باشد، به شرطی که قیمت و مشخصات همان مدل را از قبل بشناسید.
بلک فرایدی چیست و چه روزی است؟
بلک فرایدی (Black Friday) جمعه بعد از روز شکرگزاری در آمریکاست. شکرگزاری در چهارمین پنجشنبه نوامبر برگزار میشود و فردای آن بهطور سنتی آغاز فصل خرید پایان سال به شمار میآید. بلک فرایدی امسال جمعه ۶ آذر ۱۴۰۵، برابر با ۲۷ نوامبر ۲۰۲۶ است. زمان شروع و پایان پیشنهادها را هر فروشگاه تعیین میکند. بعضی فروشگاهها چند روز زودتر شروع میکنند و پیشنهادها را تا دوشنبه ادامه میدهند. تقویم بلک فرایدی
چرا به آن «جمعه سیاه» میگویند؟
در میانه قرن بیستم، دو اتفاق مرکز فیلادلفیا را در روزهای پس از شکرگزاری شلوغ میکرد. عدهای برای شروع خرید کریسمس به شهر میآمدند و عدهای برای دیدن مسابقه سالانه فوتبال آمریکایی میان تیمهای ارتش و نیروی دریایی. پلیس محلی برای توصیف ترافیک و ازدحام آن جمعه از عبارت «بلک فرایدی» استفاده میکرد. یکی از گزارشهای چاپی سال ۱۹۶۱ این کاربرد را ثبت کرده است. حتی برخی کسبوکارهای شهر تلاش کردند نام خوشآهنگتر «جمعه بزرگ» را جا بیندازند، اما نام قبلی ماند. گزارش فیلادلفیا اینکوایرر

سالها بعد روایت دیگری رواج پیدا کرد. در دفترداری سنتی، زیان را با جوهر قرمز و سود را با جوهر سیاه ثبت میکردند. فروشندهها از این تعبیر برای توصیف روزی استفاده کردند که فروش فصل تعطیلات به سودشان کمک میکرد. این توضیح بعدها رواج پیدا کرد و قدیمیترین گزارشهای مربوط به نام خرید این روز به ازدحام شهری اشاره دارند. عبارت «جمعه سیاه» برای سقوط بازار طلای آمریکا در سال ۱۸۶۹ هم به کار رفته بود که رویدادی جداگانه است. گاهشمار نام بلک فرایدی در GBH و تاریخچه بلک فرایدی در History
از صف فروشگاهها تا خرید با گوشی
با جا افتادن بلک فرایدی در خردهفروشی آمریکا، فروشگاهها برای جلب توجه خریداران پایان سال روی کالاهای منتخب پیشنهاد ویژه گذاشتند. فروش اینترنتی رقابت را از ویترین خیابان به صفحه نمایش کشاند. در سال ۲۰۰۵، تیم Shop.org اصطلاح «سایبر ماندی» را برای دوشنبه بعد از شکرگزاری معرفی کرد، چون فروشگاهها افزایش خرید آنلاین را در آن روز میدیدند. امروز مشتری میتواند در خود بلک فرایدی هم آنلاین خرید کند و قیمت چند فروشنده را در یک صفحه کنار هم بگذارد. گفتوگوی دانشگاه جورجتاون درباره پیدایش سایبر ماندی

بلک فرایدی چه مزایایی دارد؟
- خرید برنامهریزیشده با هزینه کمتر. اگر مدل مناسب را از قبل انتخاب کردهاید و قیمت نهایی واقعاً پایین آمده، میتوانید بخشی از بودجه را برای لوازم جانبی یا ارتقا نگه دارید.
- مقایسه چند پیشنهاد در یک بازه. قیمت، هزینه ارسال و شرایط ضمانت را میتوانید همزمان کنار هم بگذارید. دو فروشگاه ممکن است برای یک لپتاپ قیمت نزدیک و شرایط مرجوعی متفاوت داشته باشند.
- فرصت پیدا کردن مدلهای نسل قبل. فروشنده ممکن است برای گردش موجودی روی بعضی مدلهای قدیمیتر پیشنهاد بهتری بگذارد. برای کار اداری، برنامهنویسی یا کار دانشجویی، یک مدل نسل قبل با مشخصات مناسب میتواند خرید بهصرفهای باشد.
- فرصت معرفی فروشگاه به مشتریان تازه. برای فروشندهها، عرضه محدود و شفاف کالاهای منتخب فرصتی برای جذب مشتری و فروش موجودی فصل قبل ایجاد میکند.
چطور تخفیف واقعی لپتاپ را تشخیص دهیم؟
- مدل و پیکربندی دقیق را ثبت کنید. دو دستگاه با نام تجاری یکسان ممکن است پردازنده، رم، SSD، گرافیک یا نمایشگر متفاوت داشته باشند. کد مدل و وضعیت دستگاه را هم بررسی کنید.
- قیمت نهایی را مقایسه کنید. مبلغ پرداختی را با هزینه ارسال و هر هزینه جانبی بسنجید. اگر اقساطی میخرید، پیشپرداخت و مجموع اقساط را حساب کنید و عدد نهایی را با قیمت نقدی مقایسه کنید.
- برای دستگاه استوک یا اوپنباکس شرایط همان دستگاه را بپرسید. سلامت باتری، وضعیت بدنه و نمایشگر، شارژر همراه و شرایط مهلت تست میتوانند ارزش یک پیشنهاد را تغییر دهند.
- قیمت را قبل از شروع حراج یادداشت کنید. مثلاً اگر لپتاپی هفته قبل ۴۸ میلیون تومان بوده و در حراج ۴۵ میلیون تومان است، صرفهجویی شما در این مثال ۳ میلیون تومان است. قیمت خطخورده ممکن است مبنای دیگری داشته باشد.
اگر هنوز چند مدل در فهرستتان دارید، اول کاربرد و سقف بودجه را مشخص کنید. بعد از میان پیشنهادهایی انتخاب کنید که مشخصات روشن، قیمت قابل مقایسه و شرایط مرجوعی مشخص دارند. پرسشهای متداول خرید در آی آر تکلند

